BEREC: kondycja operatorów w Europie nie uzasadnia łagodzenia regulacji

Europejscy operatorzy telekomunikacyjni pozostają ogólnie w dobrej kondycji finansowej, a dostępne dane nie uzasadniają łagodzenia regulacji sektora ani kontroli fuzji. Takie stanowisko przedstawił BEREC, organ skupiający europejskich regulatorów telekomunikacyjnych, w raporcie „Europe’s Telecom Reality Check”. Zdaniem autorów opowieść o strukturalnym osłabieniu europejskiej telekomunikacji trudno pogodzić z wynikami analizy.

BEREC porównał europejski rynek z innymi regionami świata, badając ceny, jakość usług, zasięg infrastruktury, konkurencję oraz finanse operatorów. Wniosek jest istotny dla dyskusji o przyszłych zasadach funkcjonowania branży: europejski model pozwala jednocześnie utrzymywać przystępne ceny dla klientów, rozwijać sieci i zapewniać operatorom rentowność.

Raport wskazuje, że mimo presji inflacyjnej europejskie firmy utrzymywały stabilne marże EBITDA. Przywołane prognozy S&P na 2026 r. przewidują ich utrzymanie na poziomie około 40% w kolejnych latach. BEREC zaznacza jednak, że sama EBITDA nie wystarcza do oceny kapitałochłonnego sektora, ponieważ nie uwzględnia amortyzacji infrastruktury.

Dlatego regulatorzy analizują również zwrot z zaangażowanego kapitału, czyli ROCE. W badanej grupie operatorów jego średnia wzrosła z 8,89% w 2023 r. do 10,96% w 2024 r., a w 2025 r. wyniosła 9,44%. Grupa obejmuje m.in. Deutsche Telekom, Orange, Telefónicę, Vodafone, TIM i DIGI. Według analiz przywołanych przez BEREC zwroty operatorów przeciętnie przekraczały koszt kapitału w ostatniej dekadzie, choć wyniki poszczególnych firm i okresów inwestycyjnych wyraźnie się różniły.

Ważnym argumentem są także przepływy pieniężne. W jednym z przywołanych badań dziesięciu operatorów unijnych operacyjne wolne przepływy pieniężne odpowiadały około 18% przychodów. Analiza pomijała cykliczne wydatki na zakup licencji, m.in. częstotliwości i praw do treści. KPN, Movistar España, Telekom Deutschland i Telia Finland osiągały wskaźniki przekraczające 20%.

BEREC oczekuje, że wraz z dojrzewaniem inwestycji w światłowód i 5G sytuacja finansowa wielu firm będzie się poprawiać. Zastępowanie miedzi światłowodem obniża koszty utrzymania sieci, a zakończenie najbardziej intensywnego etapu budowy infrastruktury uwalnia środki na spłatę zadłużenia, kolejne inwestycje lub wypłaty dla akcjonariuszy. Przebieg tego procesu zależy jednak od rynku: państwa bardziej zaawansowane w rozbudowie światłowodu mają szczyt nakładów za sobą, podczas gdy m.in. Niemcy i Belgia nadal wymagają dużych inwestycji.

Raport podważa również założenie, że większa skala operatorów automatycznie zapewni większe nakłady na sieci. Przywołana analiza rynków francuskiego, niemieckiego, włoskiego i hiszpańskiego wskazuje, że konkurenci tradycyjnych operatorów inwestowali łącznie więcej niż dawni monopoliści. BEREC uznaje konkurencję oraz regulacje umożliwiające dostęp do infrastruktury za ważne czynniki rozwoju sektora.

Zdaniem regulatorów obecne przepisy pozwalają na konsolidację zarówno wewnątrz państw, jak i ponad granicami, jeżeli transakcje nie szkodzą konkurencji lub towarzyszą im odpowiednie warunki. Jednocześnie dostępne badania wiążą fuzje z wyższymi cenami dla klientów, podczas gdy korzyści dla inwestycji i innowacji pozostają niepewne.

BEREC przestrzega też przed ocenianiem kondycji branży wyłącznie przez kapitalizację giełdową. Niższa wycena nie musi oznaczać słabości rynku, jeśli operatorzy osiągają trwałe zwroty, a konsumenci korzystają z niskich cen i dobrej jakości usług. Wyższa wycena może natomiast oznaczać, że większa część wartości wytwarzanej przez sektor trafia do firm zamiast do ich klientów.

Ocena dotyczy sektora jako całości. BEREC przyznaje, że sytuacja poszczególnych operatorów jest zróżnicowana, część państw pozostaje w tyle pod względem wykorzystania światłowodu, a średnie prędkości pobierania w UE ustępują światowym liderom. Mimo tych wyzwań regulatorzy nie znajdują finansowego uzasadnienia dla ogólnego poluzowania regulacji telekomunikacyjnych i zasad kontroli fuzji.